Jak po ichniemu? Niedosłownie

29 sierpnia, 2026

Crimp – słowo, które łączy pierogi, włosy i pokrzyżowane plany

Nie ma dla obcokrajowca lepszego sposobu na poczucie polskiej kultury niż nauka robienia pierogów. Dla tych, którzy chcą mu w tym pomóc – kilka zasad i przydatnych wyrażeń.

1. Lepić, ale nie kleić

Nawet jeśli po naszemu pierogi się lepi, po ichniemu nie używaj ani glue together, ani stick together. Powiedz po prostu:

make pierogi

Tak, tak – żadne tam dumplings, tylko pierogi. Nie chcesz przecież pomniejszać radości obcokrajowca z obcowania z polską kulturą poprzez zbyt generyczne podejście do tematu. On nie robi jakichś tam dumplings. On lepi polskie pierogi.

2. Co właściwie robimy, kiedy „lepimy”?

W ogóle ciekawe, że po polsku pierogi się lepi. To jedno słowo odnosi się właściwie do ostatniej fazy ich przygotowywania, a my rozumiemy przez nie cały proces:

  • fold the dough over the filling – złożyć ciasto nad nadzieniem;
  • shape the pierogi – formować pierogi;
  • pinch the edges together lub seal the edges – zlepić brzegi.

3. Pieróg musi być nie tylko smaczny, ale i reprezentacyjny

No i na koniec coś dla najbardziej ambitnych. Dobrze wiemy, że nie chodzi tylko o to, żeby zlepić brzegi pieroga. Trzeba jeszcze zrobić na nich ładne fałdki. I tu przyda się wyrażenie:

crimp the edges

Oznacza ono zagniatanie lub karbowanie brzegów tak, aby powstał na nich ozdobny wzorek.

The edges of the pastry were crimped by hand. (Brzegi ciasta zostały ręcznie zagniecione.)

Crimp świetnie nadaje się do opisywania pofałdowanych brzegów pierogów, pasztecików czy tart.


Nie samymi pierogami człowiek żyje

Dla Pań: crimp i włosy

A czym jest a hair crimper? Oczywiście karbownicą. Dla niewtajemniczonych mężczyzn: jest to urządzenie do tworzenia drobnych, regularnych fal na włosach.

crimped hair (karbowane włosy)

Dla Panów: crimp i elektryka

W elektryce crimp oznacza zaciskanie złączki na przewodzie:

crimp a connector onto a wire (zacisnąć złączkę na przewodzie)

Przy okazji: końce tubek oraz charakterystyczne ząbkowane brzegi saszetek z keczupem czy majonezem również są crimped.


Kiedy gospodarce robi się ciasno

No i wreszcie metaforyczne użycia słowa crimp. Sprawa jest prosta: crimp coś ściska – dosłownie lub w przenośni. Zyski, wzrost gospodarczy czy ruch na stronie nie znikają całkowicie, ale robi im się trochę ciasno. Nie mogą już rozwijać się tak swobodnie jak wcześniej.

Rising costs are crimping profits. (Rosnące koszty uszczuplają zyski.)

High interest rates could crimp economic growth. (Wysokie stopy procentowe mogą przyhamować wzrost gospodarczy.)

AI-generated answers are crimping traffic from Google Search. (Odpowiedzi generowane przez AI ograniczają ruch z wyszukiwarki Google.)

A co znaczy to zdanie?

The rain put a crimp in our plans.

Deszcz pokrzyżował nam plany. Jakby zrobił w nich zagniecenie i sprawił, że nie mogły już rozwijać się gładko.

Wyrażenie put a crimp in something rozpowszechniło się w amerykańskim języku potocznym pod koniec XIX wieku. Według Online Etymology Dictionary jest odnotowane już w 1896 roku.

Jak widać, crimp przydaje się nie tylko do pielęgnowania polskiej tradycji kulinarnej. Można nim również potraktować włosy, przewody elektryczne, gospodarkę, zyski, ruch na stronie, a nawet czyjeś plany.


„Crimp” w filmach



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *