Jest 12 sierpnia 2026 roku, więc na jednych z zajęć pojawił się temat zaćmienia Słońca.
Jeden z moich słuchaczy powiedział, że nie chce przegapić okazji, nawet jeśli w jego części Polski tarcza słoneczna zostanie zakryta tylko w około 85 procentach. Jakby nie było, kolejne całkowite zaćmienie Słońca będzie widoczne z Polski dopiero w 2135 roku.
No i właśnie to jedno słowo zadziałało jak kij włożony między szprychy całkiem zgrabnej angielskiej wypowiedzi.
Jak więc powiedzieć po angielsku „dopiero”?
Najczęściej jego znaczenie oddajemy za pomocą only, just albo konstrukcji not … until. Każdego z nich używamy jednak w nieco innej sytuacji.
Dopiero = później, niż można było oczekiwać
Kiedy „dopiero” podkreśla, że coś wydarzyło się późno, najczęściej używamy not … until:
Przyszedłem dopiero o dziesiątej. > I didn’t arrive until ten.
Zrozumiałem to dopiero później. > I didn’t understand it until later.
Dopiero wczoraj się dowiedziałem. > I didn’t find out until yesterday.
Możemy również użyć only, zwłaszcza przed określeniem czasu:
Przyszedłem dopiero o dziesiątej. > I only arrived at ten.
Konstrukcja z not … until mocniej jednak podkreśla, że do tego momentu coś się nie wydarzyło.
Jeśli jakaś data wydaje nam się zaskakująco późna, możemy użyć as late as:
Zbudowano go dopiero w 1990 roku. > It was built as late as 1990.
Dopiero wtedy
Tutaj najczęściej przyda nam się only then:
Dopiero wtedy zrozumiałem. > Only then did I understand.
Zwróć uwagę na szyk zdania: po only then stojącym na początku stosujemy inwersję:
Only then did I understand, a nie: „Only then I understood.„
Dopiero co
Jeśli coś wydarzyło się przed chwilą, używamy just:
Dopiero wstałem. > I’ve just got up.
Dopiero co przyszedłem. > I’ve just arrived.
Dopiero co skończyliśmy. > We’ve just finished.
Dopiero – kiedy coś zaczynamy
Kiedy mówimy o początkowym etapie jakiegoś procesu, dobrze sprawdza się only just:
Dopiero się poznajemy. > We’re only just getting to know each other.
Dopiero zaczynam. > I’m only just getting started.
To dopiero początek. > This is only the beginning.
Dopiero – w odniesieniu do przyszłości
Kiedy „dopiero” odnosi się do przyszłości i podkreśla, że na coś trzeba długo czekać, najnaturalniejszym rozwiązaniem jest not … until.
A więc jak to będzie po ichniemu?
Całkowite zaćmienie Słońca będzie u nas widoczne dopiero w 2135 roku i nikt z żyjących raczej go nie doczeka.
A total solar eclipse won’t be visible here until 2135, and nobody alive today is likely to live to see it.
Zrobię to dopiero jutro. > I won’t do it until tomorrow.